بیماری تب برفکی
مقدمه :
بیماری تب برفكی یك بیماری ویروسی بسیار عفونی و بشدت واگیر می باشد كه به لحاظ شدت خسارات اقتصادی یكی از موانع اصلی در تامین بداشت و تولید دام و فرآورده های دامی محسوب می گردد . این بیماری سبب كاهش شدید تولید دام شده و نقش اساسی در تجارت دام و فرآورده های خام دامی دارد . تقریباً تمامی دام های زوج سم از جمله گونه های نشخواركنندگان اهلی نظیر گاو ، گاومیش ، گوسفند و بز مورد هدف و ویروس عامل بیماری قرار می گیرند . شدت واگیری در دامهای حساس بسیار بالا (100%) بوده ولی میزان مرگ و میر بسیار پائین بوده و عمدتاً دام های جوان را در بر می گیرد . مقدمه :
بیماری تب برفكی یك بیماری ویروسی بسیار عفونی و بشدت واگیر می باشد كه به لحاظ شدت خسارات اقتصادی یكی از موانع اصلی در تامین بداشت و تولید دام و فرآورده های دامی محسوب می گردد . این بیماری سبب كاهش شدید تولید دام شده و نقش اساسی در تجارت دام و فرآورده های خام دامی دارد . تقریباً تمامی دام های زوج سم از جمله گونه های نشخواركنندگان اهلی نظیر گاو ، گاومیش ، گوسفند و بز مورد هدف و ویروس عامل بیماری قرار می گیرند . شدت واگیری در دامهای حساس بسیار بالا (100%) بوده ولی میزان مرگ و میر بسیار پائین بوده و عمدتاً دام های جوان را در بر می گیرد .
ویروس عامل بیماری از خانواده پیكورنا ویروسها بوه كه دارای 7 سر و تایپ بنام های Asia1-C-A-O و سوشهای آفریقائی و SAT3-SAT2-SAT1 می باشد . از جمله خصوصیات این ویروس كه یك RNA ویروس است ، تغییرات شدید آنتی ژنتیكی Antigenic Variants است كه همواره در مناطقی كه بیماری به فرم آندمیك حضور دارد ، سبب پیدایش واریانت های جدید (تغییرات كم آنتی ژنتیكی ) و حتی بوجود آمدن تحت تیپ های جدید در هر سویه ( تغییرات آنتی ژنتیكی بیشتر از 15%) می شود . از جمله عوامل بروز این رخداد در مناطق آلوده به ویروس تب برفكی یكی ماهیت ویروس و دیگری چرخش ویروس در جمعیت های دامی دارای سطوح ایمنی متفاوت ناشی از ناهمگونی و همزمان نبودن زمان مایه كوبی درآنها است ، كه شرایط موتاسیون را برای ویروس فراهم می سازد .
در بین سویه های 7 گانه ویروس بیماری تب برفكی ، تیپ A بیشترین زمینه تغییرپذیری و ایجاد واریانت های جدید را از خود نشان داده و در سالهای اخیر حداقل 3 واریانت تأیید شده از تیپ A تب برفكی در ایران علاوه بر تیپ A22 كه سالها از ثبات بیشتری برخوردار بوده ، شناسایی گردیده است ( A96-A99 (این تحت سویه از سوی مؤسسه رازی تحت عنوان A200 شناسائی و نام گذاری گردید ) A87 [ . سایر تیپ های ویروس از جمله o و Asia1 تغییر پذیری كمتر و محدودتری دارند . اگر چه در بین آنها برخی حدت زیادتر و برخی حدت كمتری دارند ، بدین لحاظ در زمان استفاده از سویه های جدا شده مربوط به یك تیپ ، حدت و شدت بیماریزائی آنها بایستی كنترل و همواره سویه ای در واكسن بكار گرفته می شود كه در بین سویه ها شایع ، بیشترین حدت بیماریزائی را داشته باشد .
اهمیت بیماری :
مقاومت ویروسهای بیماری تب برفكی در شرایط محیطی متفاوت بوده و همچنین ضایعات و علائم كلینیكی بیماری در گاوهای نژاد خالص و پرتولید از جمله گاوهای هلشتاین و دورگ همراه با خسارات جبران ناپذیر و غیر قابل بازگشت ورم پستان – كوری پستان كه كاهش شدید شیر و در مواقعی قطعی تولید شیر را بهمراه دارد ، در كنار سایر عوارض از جمله سقط جنین و ضایعات غیر قابل جبران دستگاه تولید مثل و تخمدانها (ناباروری) به همراه هزینه های كلان درمان دامهای مبتلاء (عفونت های ثانویه ) و در مواقعی غیر اقتصادی شدن دام مبتلاء در اثر شدت ضایعات و همچنین تلفات دامهای جوان و شیرخوار ، سبب شده است كه این بیماری به همراه سایر فاكتورها از جمله سرعت انتشار و شدت عفونت زائی ، جزء مهمترین بیماریهای ویروسی دام محسوب گردیده و در رده اولین بیماریهای گروه A (طبقه بندی بیماریهای دفتر بین الملل بیماریهای واگیر دام) قرار گیرد . در كشور ما نیز این بیماری مهمترین عامل تهدید كننده سرمایه ها و تولیدات دامی و اولین بیماری دامی جدول مبارزه با بیماریهای دام محسوب می گردد .
اتیولوژی و پاتوژنز بیماری تب برفكی :
ویروس بیماری تب برفكی از خانواده پیكور ناویریده (كوچكترین ویروسهای شناخته شده از نظر اندازه )و از جنس Aphtovirus دارای 7 سر و تایپ كاملاً متمایز از یكدیگر می باشد . در بین این تیپ ها ، تحت تیپ های زیادی وجود دارد كه از نظر آنتی ژنتیكی و ایمونوژنیكی با هم تفاوت دارند .
در مناطق آندمیك اغلب یك سوش بر سوش های دیگر قالب ولی عفونت همزمان 2 سوش از سویه های هفتگانه ممكن است اتفاق بیفتد . همچنین برخی از سویه های ویروس به گونه خاصی از دام تمایل داشته و سایر گونه ها را به سختی مبتلا می سازد .
RNA تك رشته ای ویروس مسئول قسمت عفونت زائی و پروتئین های ساختمانی Vp1 - Vp2- Vp3 - Vp4 مسئول قسمت ایمنی زائی ویروس هستند كه در بین آنها VP1 نقش مهمتری در ایجاد ایمنی دارد .
ویروس تب برفكی تمایل زیادی به بافت اپی تلیال دارد (Epithelioropisme) . ویروس پس از ورود به بدن دام در مخاطات دهان و لوزه ها تكثیر اولیه نموده و از طریق خون ، بافت های پوششی مختلف را مورد حمله قرار می دهد و سبب ضایعات بسیار شدید در بافت های موكوسی و پوششی از جمله دهان – سیستم تولید مثل – تولید شیر (پستان) و بافت پوششی دست و پا می شوند . ضایعات ایجاد شده گاهی بسیار شدید و وسیع بوده كه سبب كاهش شدید تولید شیر – گوشت و مرگ و میر ناشی از حمله ویروس به قلب (میوكارد) در دامهای جوان می شود . ضایعات اقتصادی و هزینه های درمانی و غیر اقتصادی شدن دامهای مبتلاء در اثر ماهیت بیماری و هجوم سایر باكتریهای عفونت زا سبب شده است تا این بیماری ، دشمن دام و سرمایه دامی لقب بگیرد . (Enemy of Livestock and Livestock kipper)
بیماری تب برفكی یك بیماری ویروسی بسیار عفونی و بشدت واگیر می باشد كه به لحاظ شدت خسارات اقتصادی یكی از موانع اصلی در تامین بداشت و تولید دام و فرآورده های دامی محسوب می گردد . این بیماری سبب كاهش شدید تولید دام شده و نقش اساسی در تجارت دام و فرآورده های خام دامی دارد . تقریباً تمامی دام های زوج سم از جمله گونه های نشخواركنندگان اهلی نظیر گاو ، گاومیش ، گوسفند و بز مورد هدف و ویروس عامل بیماری قرار می گیرند . شدت واگیری در دامهای حساس بسیار بالا (100%) بوده ولی میزان مرگ و میر بسیار پائین بوده و عمدتاً دام های جوان را در بر می گیرد . مقدمه :
بیماری تب برفكی یك بیماری ویروسی بسیار عفونی و بشدت واگیر می باشد كه به لحاظ شدت خسارات اقتصادی یكی از موانع اصلی در تامین بداشت و تولید دام و فرآورده های دامی محسوب می گردد . این بیماری سبب كاهش شدید تولید دام شده و نقش اساسی در تجارت دام و فرآورده های خام دامی دارد . تقریباً تمامی دام های زوج سم از جمله گونه های نشخواركنندگان اهلی نظیر گاو ، گاومیش ، گوسفند و بز مورد هدف و ویروس عامل بیماری قرار می گیرند . شدت واگیری در دامهای حساس بسیار بالا (100%) بوده ولی میزان مرگ و میر بسیار پائین بوده و عمدتاً دام های جوان را در بر می گیرد .
ویروس عامل بیماری از خانواده پیكورنا ویروسها بوه كه دارای 7 سر و تایپ بنام های Asia1-C-A-O و سوشهای آفریقائی و SAT3-SAT2-SAT1 می باشد . از جمله خصوصیات این ویروس كه یك RNA ویروس است ، تغییرات شدید آنتی ژنتیكی Antigenic Variants است كه همواره در مناطقی كه بیماری به فرم آندمیك حضور دارد ، سبب پیدایش واریانت های جدید (تغییرات كم آنتی ژنتیكی ) و حتی بوجود آمدن تحت تیپ های جدید در هر سویه ( تغییرات آنتی ژنتیكی بیشتر از 15%) می شود . از جمله عوامل بروز این رخداد در مناطق آلوده به ویروس تب برفكی یكی ماهیت ویروس و دیگری چرخش ویروس در جمعیت های دامی دارای سطوح ایمنی متفاوت ناشی از ناهمگونی و همزمان نبودن زمان مایه كوبی درآنها است ، كه شرایط موتاسیون را برای ویروس فراهم می سازد .
در بین سویه های 7 گانه ویروس بیماری تب برفكی ، تیپ A بیشترین زمینه تغییرپذیری و ایجاد واریانت های جدید را از خود نشان داده و در سالهای اخیر حداقل 3 واریانت تأیید شده از تیپ A تب برفكی در ایران علاوه بر تیپ A22 كه سالها از ثبات بیشتری برخوردار بوده ، شناسایی گردیده است ( A96-A99 (این تحت سویه از سوی مؤسسه رازی تحت عنوان A200 شناسائی و نام گذاری گردید ) A87 [ . سایر تیپ های ویروس از جمله o و Asia1 تغییر پذیری كمتر و محدودتری دارند . اگر چه در بین آنها برخی حدت زیادتر و برخی حدت كمتری دارند ، بدین لحاظ در زمان استفاده از سویه های جدا شده مربوط به یك تیپ ، حدت و شدت بیماریزائی آنها بایستی كنترل و همواره سویه ای در واكسن بكار گرفته می شود كه در بین سویه ها شایع ، بیشترین حدت بیماریزائی را داشته باشد .
اهمیت بیماری :
مقاومت ویروسهای بیماری تب برفكی در شرایط محیطی متفاوت بوده و همچنین ضایعات و علائم كلینیكی بیماری در گاوهای نژاد خالص و پرتولید از جمله گاوهای هلشتاین و دورگ همراه با خسارات جبران ناپذیر و غیر قابل بازگشت ورم پستان – كوری پستان كه كاهش شدید شیر و در مواقعی قطعی تولید شیر را بهمراه دارد ، در كنار سایر عوارض از جمله سقط جنین و ضایعات غیر قابل جبران دستگاه تولید مثل و تخمدانها (ناباروری) به همراه هزینه های كلان درمان دامهای مبتلاء (عفونت های ثانویه ) و در مواقعی غیر اقتصادی شدن دام مبتلاء در اثر شدت ضایعات و همچنین تلفات دامهای جوان و شیرخوار ، سبب شده است كه این بیماری به همراه سایر فاكتورها از جمله سرعت انتشار و شدت عفونت زائی ، جزء مهمترین بیماریهای ویروسی دام محسوب گردیده و در رده اولین بیماریهای گروه A (طبقه بندی بیماریهای دفتر بین الملل بیماریهای واگیر دام) قرار گیرد . در كشور ما نیز این بیماری مهمترین عامل تهدید كننده سرمایه ها و تولیدات دامی و اولین بیماری دامی جدول مبارزه با بیماریهای دام محسوب می گردد .
اتیولوژی و پاتوژنز بیماری تب برفكی :
ویروس بیماری تب برفكی از خانواده پیكور ناویریده (كوچكترین ویروسهای شناخته شده از نظر اندازه )و از جنس Aphtovirus دارای 7 سر و تایپ كاملاً متمایز از یكدیگر می باشد . در بین این تیپ ها ، تحت تیپ های زیادی وجود دارد كه از نظر آنتی ژنتیكی و ایمونوژنیكی با هم تفاوت دارند .
در مناطق آندمیك اغلب یك سوش بر سوش های دیگر قالب ولی عفونت همزمان 2 سوش از سویه های هفتگانه ممكن است اتفاق بیفتد . همچنین برخی از سویه های ویروس به گونه خاصی از دام تمایل داشته و سایر گونه ها را به سختی مبتلا می سازد .
RNA تك رشته ای ویروس مسئول قسمت عفونت زائی و پروتئین های ساختمانی Vp1 - Vp2- Vp3 - Vp4 مسئول قسمت ایمنی زائی ویروس هستند كه در بین آنها VP1 نقش مهمتری در ایجاد ایمنی دارد .
ویروس تب برفكی تمایل زیادی به بافت اپی تلیال دارد (Epithelioropisme) . ویروس پس از ورود به بدن دام در مخاطات دهان و لوزه ها تكثیر اولیه نموده و از طریق خون ، بافت های پوششی مختلف را مورد حمله قرار می دهد و سبب ضایعات بسیار شدید در بافت های موكوسی و پوششی از جمله دهان – سیستم تولید مثل – تولید شیر (پستان) و بافت پوششی دست و پا می شوند . ضایعات ایجاد شده گاهی بسیار شدید و وسیع بوده كه سبب كاهش شدید تولید شیر – گوشت و مرگ و میر ناشی از حمله ویروس به قلب (میوكارد) در دامهای جوان می شود . ضایعات اقتصادی و هزینه های درمانی و غیر اقتصادی شدن دامهای مبتلاء در اثر ماهیت بیماری و هجوم سایر باكتریهای عفونت زا سبب شده است تا این بیماری ، دشمن دام و سرمایه دامی لقب بگیرد . (Enemy of Livestock and Livestock kipper)
+ نوشته شده در چهارشنبه یازدهم خرداد ۱۳۹۰ ساعت 22:8 توسط انجمن علوم دام
|
باسلام